Ногиронлиги бўлган болага нафақа тайинлаш алоҳида мурожаат қилинганидан кейин тайинланарди. Шунда ҳам айрим ҳолларда аризамиз қаноатлантирилмасди. Бу тартиб ҳали ҳам кучидами ёки бирор енгиллик бўлдими? Бу борада қонунчиликда ўзгаришлар бўлди. Эндиликда Ҳукумат қарори билан тасдиқланган “Ижтимоий ҳимояга муҳтож бўлган айрим тоифадаги шахсларга нафақа тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисида низом”га асосан ногиронлиги бўлган болаларга нафақа мурожаат қилинганлигидан қатъи назар тайинланади. Низом билан қуйидаги ижтимоий ҳимояга муҳтож айрим тоифадаги шахсларга нафақаларни тайинлаш тартиблари белгиланди:

• ногиронлиги бўлган 18 ёшгача болаларга;
• ўзгалар парваришига муҳтож ногиронлиги бўлган 18 ёшгача боланинг парвариши билан банд бўлган қонуний вакилга;
• давлат пенсиясини тайинлаш учун зарур иш стажига эга бўлмаган I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахсларга;
• давлат пенсиясини олиш ҳуқуқига эга бўлмаган вафот этган шахснинг қарамоғидаги оиланинг меҳнатга лаёқатсиз аъзоларига;
• давлат пенсиясини тайинлаш учун зарур иш стажига эга бўлмаган кекса ёшдаги шахслар ҳамда болаликдан ногиронлиги бўлган фарзанди бор (бўлган) оналарга.

Шунга кўра, ногиронлиги бўлган 18 ёшгача болаларга ногиронлик, парваришлаш, ногиронлик, боқувчисини йўқотганлик ва ёшга доир нафақалар тайинланади. Ногиронлиги бўлган 18 ёшгача болаларга нафақа ҳамда парваришлаш нафақаси Пенсия жамғармаси томонидан “проактив шакл”да тайинланади.  Ногиронлик, боқувчисини йўқотганлик ва ёшга доир нафақалар тайинланиши учун давлат хизматлари марказлари ёки ЯИДХП (my.gov.uz) орқали мурожаат қилинади. Давлат хизматлари марказидан маълумот олингандан сўнг 5 дақиқа ичида нафақа тайинланган тақдирда, нафақани қачон ва қаердан олиш тўғрисида мурожаат қилувчини хабардор қилади. Нафақалар нафақа олувчининг хоҳишига кўра нафақани етказиб бериш (топшириш) ваколати юкланган ташкилот ёки фуқароларнинг депозит ҳисобварақларига пул ўтказиш йўли билан банк филиали орқали тўланади.  Нафақалар ҳар ойда белгиланган муддатларда, бироқ жорий тўлов ойидан кечикмай тўланади. Нафақа олувчи Ўзбекистон ҳудудида доимий яшаш учун бошқа туман (шаҳар)га кўчганда, нафақани тўлаш янги яшаш жойи бўйича давом эттирилади. Бундай ҳолатда нафақа тўлаш аввалги яшаш жойи бўйича нафақа тўлаш тўхтатилган вақтдан бошлаб давом эттирилади.

Саволга Самарқанд вилоят адлия бошқармаси бўлим бошлиғи Шерзод Азизов жавоб берди.