Солиқ — давлатни давлат қиладиган асосий молиявий манбалардан биридир. У орқали давлат ўз фуқароларига хизмат кўрсатади, инфратузилмалар яратади, ижтимоий соҳага маблағ ажратади. Ўзбекистонда сўнгги йилларда солиқ қонунчилигида туб ислоҳотлар амалга оширилди. Бу жараён шаффофлик, соддалаштириш ва рақамлаштириш каби тамойилларга асосланмоқда.

Солиқ тизимидаги асосий ўзгаришлар

Сўнгги беш йил ичида Ўзбекистон солиқ тизимида қуйидаги муҳим ўзгаришлар амалга оширилди:

1. Солиқ турларининг қисқартирилиши
Илгари мавжуд бўлган 13 та солиқ туридан баъзилари бирлаштирилди ва бекор қилинди. Ҳозирда асосий солиқ турлари — даромад солиғи, қўшилган қиймат солиғи (ҚҚС), ер солиғи, мол-мулк солиғи ва акциз солиғидир.

2. ҚҚС ставкаси камайтирилди
ҚҚС ставкаси 2020 йилда 20%дан 15%га туширилди. Бу тадбиркорликни рағбатлантириш ва нархларни барқарорлаштиришга қаратилган.

3. Рақамли солиқ тизими жорий этилди
Солиқ органлари томонидан my.soliq.uz платформаси ишга туширилиб, ҳисоботлар онлайн юбориш имконияти яратилди. Бу ёпиқ иқтисодий фаолиятнинг камайишига олиб келди.

4. Солиқ аудити ва назорат шакллари янгиланди
Хавф таҳлили асосида танлаб олинадиган текширув тизими орқали ҳар бир корхона бир хил текширувларга дучор бўлмасдан, ўз фаолиятининг шаффофлигига қараб баҳоланади.

Солиқ қонунчилигининг аҳамияти

Солиқ қонунчилиги нафақат давлат бюджети, балки тадбиркорлик муҳити, инвестициявий жозибадорлик ва ижтимоий барқарорлик учун ҳам муҳим аҳамиятга эга. Қонунчиликнинг аниқ ва содда бўлиши:

— Фуқаролар ва тадбиркорлар учун тушунарли бўлади.

— Солиқдан қочиш ҳолатлари камаяди.

— Давлат-ишбилармон муносабатлари ислоҳ қилинади.

Фаррух Халиков,
"Адолат" МҲАМ ходими