Метрополитен — бу шунчаки ерости транспорти эмас. У ўз ичига тартиб, хавфсизлик ва жамоавий маданиятни мужассам этган алоҳида муҳитдир. Ҳар куни минглаб йўловчилар ундан фойдаланади. Аммо кўпчилик оддийгина кўринадиган, аммо ҳуқуқий жиҳатдан муҳим бўлган қоидаларга бефарқ қарайди.

Аслида эса, метрода юриш маданияти — бу ҳар бир фуқарога дахлдор масала. Чунки бу нафақат қулайлик, балки хавфсизликни ҳам таъминлайди.

Ушбу 5 муҳим асосий қоида метрода ҳаракатланадиган ҳар бир йўловчига тегишли. Уларга амал қилиш ҳаётингизни қулайроқ, хавфсизроқ қилади ва кутилмаган ҳуқуқий муаммолардан асрайди.

1. Метрополитен ҳудудида фақат рухсат этилган шахслар бўлиши мумкин

Метро ҳудудига йўл чиптаси мавжуд бўлган йўловчилар, имтиёзли тоифадаги шахслар, хизмат вазифасини бажараётган метрополитен ходимлари, ички ишлар ва Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ходимлари, шунингдек метрополитен раҳбариятининг рухсати билан киришга ҳақли бошқа шахслар киритилади. Бошқа ҳолатларда метрополитен ҳудудига рухсатсиз кириш тақиқланади.

2. Имтиёз асосида юриш учун тасдиқловчи ҳужжат зарур

Ногиронлиги бўлган шахслар, пенсионерлар, ўқувчилар ва бошқа имтиёзли тоифадагилар метродан бепул ёки чегирма асосида фойдаланиш ҳуқуқига эга. Аммо бу ҳуқуқдан фойдаланиш учун улар тегишли ҳужжатни тақдим этишлари шарт. Акс ҳолда тўловсиз юриш ноқонуний ҳисобланади.

3. Метрода жамоат тартибини бузганлар жавобгарликка тортилади

Метро – бу жамоат жойи. Шунинг учун фуқаролардан жамоат тартибига қатъий амал қилиш талаб этилади. Турникетлардан тўловсиз ўтиш, йўловчиларга халақит бериш, метрополитен мулкига зарар етказиш, тажовузкор ҳаракатлар ёки жамоат ахлоқига зид хатти-ҳаракатлар учун маъмурий жавобгарлик белгиланган.

4. Фавқулодда вазиятларда ходимлар кўрсатмаларига амал қилиш шарт

Агар метрода ёнғин, техник носозлик, тўсатдан тўхташ ёки бошқа фавқулодда ҳолат юз берса, йўловчилар ходимлар кўрсатмасига қатъий амал қилишлари лозим. Ўзини тутиш тартиби ва эвакуация чоралари ҳуқуқий ҳужжат билан белгиланган бўлиб, бу ҳаракатлар ҳаёт ва соғлиқни сақлашга хизмат қилади.

5. Метродан тўловсиз фойдаланиш қонунга зид ҳисобланади

Турникетдан чиптасиз ўтишга уриниш, бошқа бировнинг картасидан фойдаланиш ёки ёлғон имтиёз тақдим этиш орқали метрога кириш — қонун бузилиши ҳисобланади. Бундай ҳолатлар аниқланса, шахсга нисбатан қонунчиликда белгиланган жавобгарлик чораси қўлланилади.

Хулоса

Метрополитен — бу жамоавий хавфсизлик ва тартибнинг ифодаси. Ҳар бир йўловчи нафақат ўз ҳуқуқларини, балки ўз зиммасидаги мажбуриятларни ҳам билиши зарур. Айнан ана шундай ёндашув метрода ҳаракатни хавфсиз, маданиятли ва қонуний асосда ташкил этишга хизмат қилади.

 

Мардиев Хабибулло,
“Адолат”  МҲАМ ходими