Сўнгги йилларда мамлакатимизда барча соҳалар қатори олий таълим тизимини тубдан ислоҳ қилишга қаратилган кенг кўламли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Ушбу ислоҳотларни институционал ва ҳуқуқий асоси сифатида жорий йилнинг 10 апрель куни Президентимизнинг “Олий таълим, фан ва инновациялар тизимини такомиллаштиришнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони қабул қилинди.

Мазкур Фармон ҳам айнан шу мақсадга хизмат қилиб, олий таълимни замонавий талаблар асосида ривожлантириш, унинг сифатини ошириш ва халқаро майдонда рақобатбардошлигини таъминлашни кўзда тутади. Қисқача айтганда, ушбу ҳужжат олий таълим тизимини янги босқичга олиб чиқиш учун мустаҳкам ҳуқуқий ва амалий асос бўлиб хизмат қилади.

Фармонда таълим сифатини ошириш энг муҳим вазифалардан бири сифатида белгиланган. Бу борада ўқув жараёнларини замонавий педагогик технологиялар асосида ташкил этиш, ўқув дастурларини меҳнат бозори талабларига мослаштириш, ҳамда талабаларнинг амалий кўникмаларини ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Айниқса, назарий билимларни амалиёт билан уйғунлаштириш масаласи долзарб аҳамият касб этмоқда. Чунки бугунги кунда иш берувчилар нафақат дипломга, балки мутахассиснинг амалий тажрибасига ҳам катта эътибор қаратади. Шу боис, олий таълим муассасаларида ишлаб чиқариш амалиётини кенгайтириш, корхоналар билан ҳамкорликни кучайтириш муҳим аҳамиятга эга.

Фармонда олий таълим муассасаларининг халқаро ҳамкорлигини ривожлантиришга ҳам алоҳида урғу берилган. Жумладан, хорижий университетлар билан қўшма таълим дастурларини жорий этиш, халқаро илмий лойиҳаларда иштирок этиш, профессор-ўқитувчилар ва талабалар алмашинувини кенгайтириш кўзда тутилган.

Бу каби чора-тадбирлар нафақат таълим сифатини оширади, балки миллий олий таълим тизимини жаҳон андозаларига яқинлаштиради. Шу билан бирга, талабалар учун хорижий тажрибани ўрганиш имконияти яратилади, бу эса уларнинг келажакдаги касбий фаолиятига ижобий таъсир кўрсатади.

Замонавий дунёда рақамли технологиялар барча соҳаларга кириб келмоқда. Олий таълим ҳам бундан мустасно эмас. Фармонда таълим жараёнини рақамлаштириш, электрон таълим платформаларини жорий этиш, масофавий таълим имкониятларини кенгайтириш масалаларига катта эътибор қаратилган.

Бу эса талабаларга билим олишда қулайлик яратади, ўқув жараёнининг шаффофлигини таъминлайди ва таълим сифатини назорат қилиш имкониятларини кенгайтиради. Шу билан бирга, рақамли технологиялардан самарали фойдаланиш ўқитувчиларнинг иш самарадорлигини ҳам оширади.

Фармонда университетлар мустақиллигини ошириш масаласи ҳам муҳим ўрин эгаллайди. Молиявий ва академик мустақилликни кенгайтириш орқали олий таълим муассасалари ўз фаолиятини эркин ва самарали ташкил этиш имконига эга бўлади.

Бу, ўз навбатида, таълим дастурларини мустақил равишда шакллантириш, янги йўналишларни жорий этиш ва ички бошқарув тизимини такомиллаштиришга хизмат қилади. Мустақиллик университетларнинг рақобатбардошлигини оширишда муҳим омил ҳисобланади.

Фармонда илмий тадқиқотлар самарадорлигини ошириш ва инновацияларни қўллаб-қувватлаш масалаларига ҳам алоҳида эътибор қаратилган. Олий таълим муассасалари фақат билим бериш билан чекланиб қолмасдан, илмий марказ сифатида ҳам фаолият юритиши лозим.

Бунинг учун илмий лабораторияларни модернизация қилиш, ёш олимларни қўллаб-қувватлаш, грантлар ажратиш ва илмий ишланмаларни амалиётга жорий этиш механизмларини такомиллаштириш зарур. Илм-фан ва таълим интеграцияси мамлакат тараққиётининг муҳим шарти ҳисобланади.

Фармонда кадрлар тайёрлаш тизимини меҳнат бозори эҳтиёжларига мослаштириш масаласи ҳам асосий вазифалардан бири сифатида белгиланган. Бунда иқтисодиёт тармоқлари учун зарур бўлган мутахассисликлар бўйича кадрлар тайёрлаш, янги касблар ва мутахассисликларни жорий этиш муҳим аҳамиятга эга.

Шу билан бирга, таълим жараёнига иш берувчиларни жалб қилиш, дуал таълим тизимини ривожлантириш орқали талабаларнинг ишга жойлашиш имкониятларини ошириш кўзда тутилган.

Мазкур Фармон олий таълим тизимини ислоҳ қилишда муҳим қадам бўлиб, унинг амалга оширилиши натижасида таълим сифати сезиларли даражада ошиши кутилмоқда. Замонавий ёндашувлар, рақамли технологиялар, халқаро ҳамкорлик ва инновацион ғояларнинг жорий этилиши олий таълимни янги босқичга олиб чиқади.

Энг муҳими, бу ислоҳотлар натижасида рақобатбардош, замонавий билим ва кўникмаларга эга бўлган мутахассислар тайёрланади. Бу эса мамлакатимизнинг иқтисодий ва ижтимоий тараққиётига хизмат қилади.

Шундай экан, олий таълимда бошланган ислоҳотлар нафақат бугунги кун, балки келажак авлод учун ҳам мустаҳкам пойдевор яратади.

 

Азизжон Хўжаназаров,
Тошкент давлат юридик университети доценти, ю.ф.ф.д (PhD)