Уй-жой сотиб олиш осон иш эмас. Айниқса, орзудаги уй-жой топилганда ҳам, тўсатдан пайдо бўладиган муаммолар туфайли битим муваффақиясиз бўлиши мумкин: тўланмаган коммунал тўловлар, рўйхатдан чиқарилмаган шахслар ва ҳоказо. Ушбу жараёнларда нималарга амал қилиш керак? Бугун шу ҳақда гаплашамиз. Квартира сотиб олаётганда нималарни билиш керак? Бунда биринчи навбатда сотиб олишнинг мақсади, жойлашуви ва уй-жойнинг турини аниқлаб олиш лозим. Уй-жой олдин ижарага берилганми ёки йўқми, оила унда қандай тартибда яшашини олдиндан ҳал қилинг. Агар танлов янги турар-жой мажмуасида бўлса, ишлаб чиқувчи яхши обрўга эга эканлигига ва у ҳақида жиддий шикоятлар йўқлигига ишонч ҳосил қилинг. Қурилиш ташкилотининг таъсис ҳужжатларини (низом, давлат рўйхатига олинганлиги ва солиқ рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳнома), шунингдек, уй ҳужжатларини (қурилишга рухсатнома ва лойиҳа декларацияси) текширинг. Иккиламчи бозордан уй сотиб олаётганда эса уйнинг умумий хусусиятлари билан танишиш, у қачон қурилганлигини ҳамда уй-жойнинг ҳужжатлари жойидалигини текшириш керак. Уй-жойнинг жойлашуви ҳақида айтадиган бўлсак, қулай яшаш учун зарур инфратузилмага эгалигига, транспортнинг қулайлигига ишонч ҳосил қилинг. Келишувни амалга ошириш учун қандай ҳужжатлар керак? Бунда сотувчи тақдим этган ҳужжатлар тўпламини эҳтиёткорлик билан текширинг. Уй эгаларининг сонига, вояга етмаган болаларнинг мавжудлигига ва бошқа ҳолатларига эътибор қаратинг. Бундан ташқари, қуйидагиларни мавжудлигини кўздан кечиринг: –  Кўчмас мулкнинг ягона давлат реестридан кўчирма; –  Агар уйнинг бир нечта эгалари бўлса, уларнинг ҳар бири паспортларини тақдим этиши керак; –  Уй-жойга мулк ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатлар; –  Уй-жой коммунал хизматларини тўлаш билан боғлиқ қарзларнинг йўқлиги; –  Уй-жойда ортиқча ҳеч ким рўйхатга олинмаганлигини тасдиқлаш; –  Уй-жойнинг бошқа эгаларининг нотариал тасдиқланган яшаш жойига бўлган ҳуқуқларидан воз кечиши.  Уй-жой тарихини текшириш керак Бу биринчи навбатда ҳуқуқий ҳужжатларга тегишли. Агар уй-жой хусусийлаштирилгандан кейин сотилса, барча акциядорлар битимда иштирок этиши ёки сотувчи барча томонларнинг нотариал тасдиқланган розилигини бериши керак. Баъзан уй-жойлар айирбошлаш ёки суд қарори билан совға қилинади. Бундай ҳолларда фирибгарларга дуч келмаслик учун риэлтор ва адвокат хизматларидан фойдаланишингиз керак. Умуман олганда, ҳар қандай операциянинг ҳар бир босқичида мутахассисларни жалб қилиш яхшироқдир. Уй-жойнинг техник паспортида турар-жой майдонининг хусусиятлари ва батафсил режаси, шунингдек, қайта режалаштириш тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлиши лозим. Бу маълумотни таққослаш билан бошланади: паспорт ва ҳужжатлардаги маълумотлар бир-бирига тўлиқ мос келиши керак. Ўзингизни муомалага лаёқатсиз сотувчи билан шартнома тузиш хавфидан ҳимоя қилинг. Ҳар эҳтимолга қарши уй эгасининг руҳий касалликлар ва наркологик диспансерларда рўйхатда турмаслиги билан боғлиқ маълумотларни текширинг. Акс ҳолда, бундай уй эгасининг қариндошлари уй-жойни сотиб олганингиздан кейин сизни судга беришга ҳаракат қилишлари мумкин.  Шартномага қандай тайёргарлик кўриш керак? Агар ҳужжатлар тўплами тўлиқ йиғилган бўлса ва у бўйича ҳеч қандай савол бўлмаса, сиз битимга тайёргарлик кўришингиз мумкин. Асосий шартномадан олдин, дастлабки шартнома тузиш тавсия этилади. Бу маълум бир харидорга уй-жойни сотиб олиш ҳуқуқини таъминлаш ва уни сотувдан олиб ташлаш учун керак. Шартномада келишилган нарх ва уй-жой сотиладиган муддат белгиланади. Шартноманинг кафолати бўлиб аванс тўлови хизмат қилади. Бунда агар битим бажарилмаса, эгаси авансни қайтариш мажбуриятини олади. Шартномани тузиш бўйича маслаҳат олиш учун нотариусларга мурожаат қилишингиз керак.